अनेकांना Form 6 आणि Form 8 मध्ये नेमका काय फरक आहे?, नवीन मतदान नोंदणीसाठी कोणता फॉर्म भरायचा?, नवविवाहित महिलेचे नाव माहेरच्या मतदार यादीतून सासरच्या मतदार यादीत कसे शिफ्ट करायचे?, पत्ता बदलण्यासाठी कोणता फॉर्म आहे? याबाबत संभ्रम असतो.

Form 6 आणि Form 8 मध्ये काय फरक आहे?

सोप्या भाषेत समजून घ्यायचे झाले तर:

Form 6 = नवीन मतदार म्हणून नाव नोंदणी

Form 8 = आधीपासून मतदार असलेल्या व्यक्तीचा पत्ता बदलणे, दुरुस्ती किंवा इतर संबंधित बदल

भारत निवडणूक आयोगाच्या सध्याच्या माहितीनुसार सामान्य नवीन मतदारासाठी Form 6 वापरला जातो. तर विद्यमान मतदाराने राहण्याचे ठिकाण बदलले असल्यास Form 8 द्वारे नवीन पत्त्यावर मतदार नोंदणी शिफ्ट करता येते.

1. नवीन मतदान नोंदणीसाठी Form 6 कधी भरायचा?

एखाद्या व्यक्तीचे नाव भारतातील कोणत्याही मतदार यादीमध्ये आधीपासून नसेल आणि ती व्यक्ती मतदानासाठी पात्र असेल, तर Form 6 भरावा.

भारत निवडणूक आयोगाच्या सध्याच्या माहितीनुसार भारतीय नागरिक, संबंधित पात्रता पूर्ण करणारी व्यक्ती आणि ज्या मतदारसंघात ती व्यक्ती सामान्यतः राहते त्या ठिकाणी मतदार म्हणून नोंदणी करू शकते. पात्रतेसाठी 18 वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक असून मतदार यादीच्या पुनरावलोकनासाठी 1 जानेवारी, 1 एप्रिल, 1 जुलै आणि 1 ऑक्टोबर या qualifying dates वापरल्या जातात.

2. Form 6 साठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

Form 6 साठी वयाचा पुरावा आणि राहत्या पत्त्याचा पुरावा आवश्यक असू शकतो.

जन्मतारखेचा पुरावा

भारत निवडणूक आयोगाच्या सध्याच्या Form 6 मध्ये खालीलपैकी कागदपत्रांचा उल्लेख आहे:

जन्म दाखला
Aadhaar Card
PAN Card
Driving Licence
दहावी किंवा बारावीचे प्रमाणपत्र, त्यामध्ये जन्मतारीख असल्यास
Indian Passport

वरील कागदपत्र उपलब्ध नसल्यास इतर कागदपत्र देता येते; अशा प्रकरणात अतिरिक्त पडताळणी होऊ शकते.

पत्त्याचा पुरावा

Form 6 मध्ये खालीलपैकी कागदपत्रांचा उल्लेख आहे:

पाण्याचे/वीज/गॅस कनेक्शनचे बिल
Aadhaar Card
Nationalized/Scheduled Bank किंवा Post Office चे चालू Passbook
Indian Passport
Revenue Department चे जमीन मालकीचे रेकॉर्ड
Registered Rent/Lease Deed
Registered Sale Deed

कागदपत्रांची self-attested copy जोडणे सेवा जलद मिळण्यास मदत करू शकते.

3. Form 6 ऑनलाइन कसा भरायचा?

नवीन मतदार नोंदणी ऑनलाइन करण्यासाठी भारत निवडणूक आयोगाच्या Voters’ Services Portal वर जाता येते.

अधिकृत पोर्टलवर New Voter Registration – Form 6 हा पर्याय उपलब्ध आहे.

भारत निवडणूक आयोगाचे Voters’ Services Portal उघडा

4. नवविवाहित महिलेचे नाव सासरच्या मतदार यादीत कसे आणायचे?

हा सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

समजा एखाद्या मुलीचे लग्न झाले आणि लग्नापूर्वी तिचे नाव माहेरच्या मतदार यादीत आधीपासून आहे.

लग्नानंतर ती सासरी राहायला गेली आहे आणि आता तिचे मतदार नाव सासरच्या नवीन पत्त्यावर हवे आहे.

अशा परिस्थितीत तिचे नाव आधीच मतदार यादीत असल्यामुळे Form 8 – Shifting of Residence हा पर्याय वापरायचा.

भारत निवडणूक आयोगाच्या सध्याच्या Form 8 मध्ये विद्यमान मतदाराचे नाव जुन्या पत्त्यावरून नवीन पत्त्यावर shift करण्याची सुविधा आहे. अर्ज नवीन पत्त्याच्या मतदारसंघाच्या Electoral Registration Officer कडे केला जातो.

Form 8 → Shifting of Residence

हा पर्याय निवडून सध्याचा सासरचा पत्ता भरायचा.

अर्ज मंजूर झाल्यानंतर नाव जुन्या पत्त्यावरून नवीन पत्त्यावर shift करण्याची प्रक्रिया केली जाते.

5. Form 8 साठी कोणता Address Proof चालतो?

सध्याच्या Form 8 मध्ये खालील कागदपत्रांचा उल्लेख आहे:

पाणी/वीज/गॅस बिल
Aadhaar Card
Nationalized/Scheduled Bank किंवा Post Office Passbook
Indian Passport
Revenue Department चे Land Records
Registered Rent/Lease Deed
Registered Sale Deed

कागदपत्राची self-attested copy देणे अपेक्षित आहे.

9. लग्नानंतर नाव किंवा आडनाव बदलायचे असल्यास काय?

ही गोष्ट वेगळी समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

एखाद्या महिलेचे नाव मतदार यादीमध्ये आधीपासून आहे आणि लग्नानंतर तिला फक्त पत्ता बदलायचा असेल तर Form 8 मधील Shifting of Residence वापरता येतो.

परंतु नाव, लिंग, जन्मतारीख, नातेवाईकाचे नाव, पत्ता, मोबाईल किंवा फोटो यांसारख्या नोंदींमध्ये दुरुस्ती करायची असल्यास Form 8 मध्ये Correction of Entries in Existing Electoral Roll हा पर्याय आहे. सध्याच्या Form 8 मध्ये जास्तीत जास्त चार particulars दुरुस्त करण्याची तरतूद आहे.

म्हणून लग्नानंतर पत्ता बदल आणि नावातील बदल आवश्यक असल्यास कोणता बदल करायचा आहे त्यानुसार Form 8 मधील योग्य पर्याय आणि आवश्यक कागदपत्रे निवडणे महत्त्वाचे आहे.

10. माझे नाव आधीच मतदार यादीमध्ये आहे की नाही हे कसे तपासायचे?

Form 6 किंवा Form 8 भरण्यापूर्वी आपले नाव मतदार यादीमध्ये आहे की नाही हे तपासणे खूप महत्त्वाचे आहे.

भारत निवडणूक आयोगाच्या Voters’ Services Portal वर Search Your Name in Voter List ही सुविधा उपलब्ध आहे. तेथे नाव आणि इतर उपलब्ध तपशीलांच्या मदतीने मतदार नोंदणी तपासता येते.

नाव आधीपासून आहे → Form 8

नाव कुठल्याही मतदार यादीत नाही → Form 6

हा फरक लक्षात ठेवा.

Form 6 की Form 8? एका मिनिटात समजून घ्या

परिस्थिती	कोणता फॉर्म?
पहिल्यांदा मतदार म्हणून नाव नोंदवायचे आहे	Form 6
नाव कोणत्याही मतदार यादीत नाही	Form 6
आधीपासून मतदान यादीत नाव आहे	Form 8
लग्नानंतर माहेरहून सासरी पत्ता बदलायचा आहे	Form 8 – Shifting of Residence
एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी राहायला गेलात	Form 8 – Shifting of Residence
मतदार यादीतील नाव/इतर तपशील दुरुस्त करायचे आहेत	Form 8 – Correction
EPIC बदल/Replacement संबंधित अर्ज	Form 8

ही वर्गवारी भारत निवडणूक आयोगाच्या सध्याच्या Form 6/Form 8 सेवांशी सुसंगत आहे.

नवविवाहित महिलांसाठी खास लक्षात ठेवण्याची गोष्ट

लग्न झाले म्हणून नवीन मतदार म्हणून पुन्हा नाव नोंदवण्याची गरज नाही.

माहेरच्या मतदार यादीमध्ये नाव आधीपासून असेल → Form 8 → Shifting of Residence

कुठल्याही मतदार यादीमध्ये नाव नसेल → Form 6 → New Voter Registration

फक्त नवीन पत्त्यावर नाव नोंदवण्यासाठी आधीचे मतदार नाव पुन्हा Form 6 ने नोंदवण्याऐवजी योग्य परिस्थितीत Form 8 च्या shifting प्रक्रियेचा वापर करणे महत्त्वाचे आहे. Form 8 च्या अधिकृत नमुन्यानुसार नवीन पत्त्यावर shift करण्याच्या अर्जात जुन्या पत्त्यावरची नोंद नवीन पत्त्यावर shift करण्याची विनंती केली जाते.

अर्जाचा Status कसा तपासायचा?

Form 6 किंवा Form 8 submit केल्यानंतर अर्जाचा status ऑनलाइन तपासता येतो.

Voters’ Services Portal वर Track Application Status ही सुविधा उपलब्ध आहे.

अर्ज करताना मिळालेला Acknowledgement/Application Number जतन करून ठेवणे त्यामुळे महत्त्वाचे आहे.

महत्त्वाची सूचना

मतदार नोंदणी करताना सर्व माहिती अचूक द्यावी. चुकीची किंवा खोटी माहिती देणे कायदेशीरदृष्ट्या गंभीर ठरू शकते. Form 6 आणि Form 8 मध्ये अर्जदाराने दिलेली माहिती खरी असल्याची declaration द्यावी लागते.

मतदार नोंदणी, पत्ता बदल किंवा दुरुस्तीचा अंतिम निर्णय संबंधित Electoral Registration Officer (ERO) यांच्या प्रक्रियेनुसार होतो.

अधिकृत मदतीसाठी Voter Helpline – 1950 वर संपर्क करता येतो.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

नवविवाहित महिलेचे नाव माहेरच्या मतदार यादीत आहे. सासरी नाव आणण्यासाठी कोणता फॉर्म भरायचा?

Form 8 मधील Shifting of Residence हा पर्याय वापरायचा.

महिलेचे नाव आधी कुठल्याही मतदार यादीत नसेल तर?

नवीन मतदार म्हणून Form 6 भरायचा.

पत्ता बदलल्यावर Form 6 भरायचा का?

नाव आधीपासून मतदार यादीमध्ये असेल तर पत्ता बदलण्यासाठी Form 8 वापरला जातो.

Form 8 फक्त पत्ता बदलण्यासाठीच आहे का?

नाही. Form 8 मध्ये residence shifting बरोबर existing electoral roll मधील काही entries ची correction, replacement EPIC आणि PwD marking यांसाठीही पर्याय आहेत.

अर्जाचा status कसा पाहायचा?

Voters’ Services Portal वरील Track Application Status सेवेतून पाहता येतो.